ဖားကို မြွေခဲသကဲ့သို့ အာရုံကို လွတ်မသွားအောင် စွဲမြဲခိုင်မာစွာ ယူတတ်သော၊ အာရုံပြုတတ်သော တရား၊ အာရုံကို စုံစုံမက်မက် နှစ်သက်စွဲလမ်းမှု၊ ၎င်းကို ဥပါဒါန်-ဟု ခေါ်သည်။ ကာမုပါဒါန်, ဒိဋ္ဌုပါဒါန်, သီလဗ္ဗတုပါဒါန်, အတ္တဝါဒုပါဒါန်တို့ပင် ဖြစ်သည်။
လျစ်လျူရှုသော ဝေဒနာနှင့် အတူတကွ ဖြစ်သော စိတ်။
ကံနှင့်ဆက်သွယ်၍ တိုက်ရိုက်ရခဲ့ဖူးသော ပဓာနအာရုံသည် "ဥပလဒ္ဓပုဗ္ဗကမ္မနိမိတ်" မည်၏။
ရွာ၏ ဥပစာ အစရှိသည်တို့ကဲ့သို့ အပ္ပနာဘာဝနာ၏ အနီး၌ ဖြစ်လေ့ရှိသော ဘာဝနာသည် ဥပစာရဘာဝနာ မည်၏၊ နီဝရဏတို့ကို ခွာနိုင်ရာအခါမှ စ၍ ဂေါတြဘုအဆုံးရှိသော ကာမာဝစရဘာဝနာ...
အသက်တမ်း, ကံစွမ်း ၂-ပါးစုံ ကုန်မှုကြောင့် စုတေခြင်း။
ဥပေက္ခာသဟဂုတ်ဟူသော ပုဒ်သည် ဥပေက္ခာ+သဟ+ဂတ-ဟူသော ပုဒ်တို့မှ ဆင်းသက် လာသည်။ ဥပေက္ခာ= ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့်၊ ဝါ- လျစ်လျူရှုသော ဝေဒနာနှင့်၊ သဟ= အတူတကွ၊ ဂတ= ဖြစ်သော-ဟု...
ဥပါဒါန်တရားတို့၏ အာရုံဖြစ်သော လောကီခန္ဓာကို ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ-ဟု ခေါ်သည်။