သတ်မှတ်ထားသော ကာလတစ်ခုကို ကပ်-ဟု ခေါ်သည်။ အသက်တမ်းအားဖြင့် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ထားသော ကာလကို အာယုကပ်-ဟု ခေါ်သည်။ အသက်အသင်္ချေယျတမ်းမှ ဆယ်နှစ်တမ်း၊ ဆယ်နှစ်တမ်းမှ အသင်္ချေယျတမ်းဟူသော ဆုတ်ကပ် တက်ကပ်တစ်စုံသည် အန္တရကပ်တစ်ခု၊ ထိုအန္တရကပ် ၆၄ ခုသည် အသင်္ချေယျကပ်တစ်ခု၊ အသင်္ချေယျကပ် လေးခုသည် မဟာကပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အသင်္ချေယျကပ်လေးခုကို ဝိဝဋ္ဋ၊ ဝိဝဋ္ဋဋ္ဌာယီ၊ သံဝဋ္ဋ၊ သံဝဋ္ဋဋ္ဌာယီ-ဟု အမည်လေးမျိုး သတ်မှတ်ထားသည်။
ကိုယ်အမူအရာ၌ အဖြစ်များသော ကုသိုလ်ကံ။
လောဘမူစိတ် ၈-ပါး၌ရှိသော လောဘစေတသိက်။
ကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်။ (အကုသိုလ်စေတနာ ၁၂-ပါး၊ ကာမာဝစရကုသိုလ်စေတနာ ၈-ပါး၊ ရူပါဝစရကုသိုလ် စေတနာ ၅-ပါး၊ ပေါင်း ၂၅-ပါးသော ကုသိုလ်, အကုသိုလ် စေတနာသည် ပဋိသန္ဓေစိတ်၏ ဥပါဒ်မှစ၍ စိတ်၏ ခဏတိုင်းခဏတိုင်းမှာ ရုပ်ကို ဖြစ်စေသည်၊ ထိုကံကြောင့်ဖြစ်သော ရုပ်ကို "ကမ္မဇရုပ်"ဟု ခေါ်သည်။...
၁။မဟာကုသိုလ်စိတ် ဂ ပါး၊၂။ရပါဝစရကုသိုလ်စိတ် ၅ ပါး၊၃။အရူပါဝစရကုသိုလ်စိတ် ၄ ပါး၊၄။မဂ်စိတ်အကျဉ်း ၄ ပါး၊ပေါင်း ၂၁ ပါး။ (မဟာကုသိုလ်စိတ် ဂ ပါး-စသည်ကို ဆိင်ရာ ခေါင်းစဉ်၌...
ကိုယ်မှု၊နှုတ်မှု၊စိတ်မှု-ကို ပြုလုပ်အောင် တိုက်တွန်းပေးသော ကုသိုလ်စေတနာ, အကုသိုလ်စေတနာကို ကံ-ဟု...
ကမ္မဇရုပ်။