ဥဒယဗ္ဗယဉာဏ်မှ စ၍ အစဉ်အတိုင်း တိုးတက်၍ ဆက်လက် ကြိုးစားအားထုတ်သည် ရှိသော် အနုလောမဉာဏ်တိုင်အောင် ဝိပဿနာဉာဏ် ၉-ပါးတို့သည် အဆင့်ဆင့် ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်၊ ထိုဝိပဿနာဉာဏ် ၉-ပါးကိုပင် “ပဋိပဒါဉာဏဒဿနဝိသုဒ္ဓိ”ဟု ခေါ်သည်၊ “မဂ်ဖိုလ်သို့ ရောက်ဖွယ် စင်ကြယ်သော ဉာဏ်အမြင်”ဟု ဆိုလိုသည်။ (ပဋိပဒါဉာဏဒဿန= မဂ်ဟူသော ဉာဏ်အမြင်စင်ကြယ်ကြောင်းအကျင့်၏၊ ဝိသုဒ္ဓိ= လက္ခဏာရေးသုံးပါးသိမြင်သဖြင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ကိလေသာတို့မှ စင်ကြယ်ခြင်း)။
စိတ္တဇဝိပလ္လာသ သဒ္ဒရုပ်(စိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော ဖောက်ပြန်သော အသံ။)
မြေဝိုင်းငယ်(ပထဝီကသိုဏ်းဝန်း)ကို "မြေ မြေ"ဟု ရှုမှတ် ပွါးများသော ဘာဝနာသည် ပထဝီကသိုဏ်း ကမ္မဋ္ဌာန်း...
မိမိရသော ကုသိုလ်အဖို့ကို အမျှပေးဝေမှု။
အဘအရင်းကို သတ်သော အကုသိုလ်ကံ။
ဥပေက္ခာသဟဂုတ်သန္တီရဏစိတ် ၂ ပါး၊ မဟာဝိပါက်စိတ် ၈ ပါး၊ မဟဂ္ဂုတ်ဝိပါက်စိတ် ၉ ပါး- ပေါင်း ၁၉ ပါးသည် ပဋိသန္ဓေကိစ္စကို ဆောင်ရွက်သော စိတ်(ပဋိသန္ဓေစိတ်) တို့ ဖြစ်သည်။"ကိစ္စကို ဆောင်ရွက်"ဟူသည် ထိုကိစ္စရှိနေသည်ဟု ဆိုလိုသည်။(ဆိုင်ရာ ခေါင်းစဉ်များကိုလည်း...
ကမ္မဋ္ဌာန်းရှုမှတ်ခိုက်မှာပင် နာမ်-ရုပ်တို့၏ အကြောင်းကို ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ တွေ့မြင်၍ "အကြောင်း နာမ်-ရုပ်ကြောင့် အကျိုးနာမ်-ရုပ်မျှသာ ဖြစ်ပေါ်နေသည်"ဟု ဆုံးဖြတ်နိုင်သော ဉာဏ်သည် "ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်"...